Kupując mieszkanie, często spotykamy się z  informacją, że znajduje się ono na gruncie, którego własnością jest Skarb Państwa lub jednostka samorządu terytorialnego (np. gmina, powiat, województwo), mamy wówczas do czynienia z użytkowaniem wieczystym. Jest to forma pośrednia między własnością, a prawami rzeczowymi ograniczonymi (np. spółdzielczym własnościowym prawem do lokalu), jednak bardziej zbliżona jest do własności. Nabywając lokal mieszkalny położony na gruncie należącym do Skarbu bądź gminy, stajemy się użytkownikami wieczystymi gruntu.

Państwo oddaje nam go w posiadanie zazwyczaj na 99 lat (czasem może to być krótszy okres, nie mniej jednak niż na 40 lat). W praktyce najczęściej wygląda to tak, że developer przejmuje od Skrabu Państwa czy gminy teren pod inwestycję na zasadzie użytkownika wieczystego, zawierana jest umowa w formie aktu notarialnego między developerem a Skarbem Państwa z określeniem przeznaczenia wykorzystania gruntu oraz wnioskiem o wpis w Księdze Wieczystej działki, w dziale II, o określeniu aktualnego użytkownika wieczystego gruntu, developer uiszcza tzw. pierwszą opłatę w wysokości od 15 % do 25 % wartości nieruchomości, a następnie my, już po zrealizowaniu przez developera inwestycji, kupujemy od niego lokal mieszkalny położony na gruncie, którego będziemy wieczystymi użytkownikami.

Użytkowanie wieczyste jest prawem zbywalnym i dziedzicznym, oznacza to, że możemy bez problemu sprzedać nieruchomość, obciążyć ją np. hipoteką, darować w akcie darowizny czy zapisać w testamencie, podlega ono również egzekucji. Jednym z minusów bycia użytkownikiem wieczystym gruntu, na którym znajduje się zakupiona przez nas nieruchomość, jest konieczność uiszczania corocznych opłat za użytkowanie wieczyste (płatnych do 31 marca, z góry za bieżący rok) do Urzędu Miasta. Wysokość opłaty uzależniona jest od wartości nieruchomości gruntowej, na której położony jest nasz lokal, wielkości zajmowanego mieszkania, powierzchni budynku, przeznaczenia nieruchomości  (wysokość opłaty wynosi od 0,3 do 3% wartości nieruchomości gruntowej, wycenionej przez rzeczoznawcę majątkowego, dla lokali mieszkalnych jest to zazwyczaj 1%) oczywiście my płacimy jedynie tyle, ile mamy udziału w gruncie. Niestety opłata ta podlega waloryzacji, może więc wzrastać z każdym rokiem.