O napisaniu testamentu – czyli rozporządzeniu własnym majątkiem na wypadek śmierci – warto pomyśleć odpowiednio wcześnie, zwłaszcza jeśli zależy nam, aby określone nasze otrzymały najbliższe nam osoby. Testament możemy sporządzić w każdej chwili swojego życia, co ważne, również w każdym jego momencie możemy go odwołać. Skutki prawne wywiera on dopiero po naszej śmierci.

Jak napisać testament?

Testament  można sporządzić na trzy różne sposoby. Możemy napisać go na zwykłej kartce papieru, pismem odręcznym, opatrzyć podpisem (pełne imię i nazwisko) oraz datą (testament własnoręczny). Ważne jest, aby cała treść testamentu została sporządzona pismem odręcznym, a nie np. napisana na komputerze i tylko podpisana własnoręcznym podpisem. Główną zaletą tak napisanego testamentu jest możliwość odwołania i napisania go na nowo
w każdej chwili. Możemy również zdecydować się na sporządzenie testamentu u notariusza (testament notarialny) w formie aktu notarialnego, co oczywiście wiąże się z kosztami opłat notarialnych, lecz zapobiega podważeniu przez innych spadkobierców autentyczności własnoręcznego testamentu. Trzecią możliwość stanowi sporządzenie testamentu allograficznego – wówczas to spadkodawca ogłasza swą ostatnią wolę ustnie w obecności urzędnika (wójt, burmistrz, kierownik urzędu stanu cywilnego, prezydent miasta, sekretarz gminy) oraz co najmniej dwóch świadków. Z tak sporządzonego testamentu spisuje się protokół, który zastaje odczytany spadkodawcy, a następnie podpisany przez niego, urzędnika i dwóch świadków. Ta forma testamentu nie wiąże się z żadnymi opłatami.

Podstawowe elementy dobrze sporządzonego testamentu

Dobrze sporządzony testament powinien zawierać dokładne określenie osoby spadkodawcy
i spadkobierców. W testamencie mogą znaleźć się szczegółowe zapisy na rzecz konkretnych osób, mogą one mieć charakter warunkowy (np. córka spadkobiercy otrzyma od niego mieszkanie ale jedynie w przypadku ukończenia studiów) lub terminowy (np. córka spadkobiercy otrzyma od niego mieszkanie ale dopiero po ukończeniu 18 lat). Spadkodawca może wskazać kilku spadkobierców. Jeżeli nie określi on w jakim procencie dziedziczą oni jego majątek, wówczas przyjmuje się, że w częściach równych. Testament jest nieważny, jeśli powstawał pod wpływem groźby, choroby psychicznej lub gdy jego treść jest sprzeczna z ustawą (np. spadkodawca rozporządza nieswoim majątkiem) lub z  zasadami współżycia społecznego.

Spadkobiercy, aby odebrać zapisany w testamencie spadek, muszą złożyć wniosek o stwierdzeniu jego nabycia we właściwym sądzie rejonowym(ostatnie miejsce zamieszkania spadkodawcy).

Sytuacje szczególne

Kiedy znajdziemy się w sytuacji zagrażającej naszemu życiu, a sporządzenie testamentu z zachowaniem odpowiedniej formy jest niemożliwe, możemy skorzystać z możliwości sporządzenia testamentów szczególnych.

Jedną z nich testament ustny. Musi on być wygłoszony przez spadkodawcę w obecności trzech świadków. Świadkiem nie może być osoba głucha, niema, karana za składanie fałszywych zeznań, bliska rodzina spadkodawcy, osoba nieznająca języka, w którym ogłaszany jest testament. Z tak sporządzonego testamentu jeden ze świadków w ciągu roku ma obowiązek spisać oświadczenie spadkodawcy, podając w nim miejsce i datę wygłoszenia testamentu oraz datę i miejsce spisania oświadczenia. Pismo to musi zostać podpisane przez wszystkich świadków.

Inną możliwość stanowi testament podróżny. Można go sporządzić na polskim statku bądź w samolocie. Ma on formę ustnego oświadczenie woli składanego przed kapitanem w obecności przynajmniej dwóch świadków. Kapitan z tak sporządzonego testamentu spisuje protokół, z podpisami spadkodawcy i świadków, podaniem miejsca i daty sporządzenia dokumentu.

Istnieje jeszcze możliwość sporządzenia testamentu wojskowego przez żołnierza w czasie mobilizacji lub wojny oraz przebywania w niewoli.

Warto pamiętać, że testament szczególny traci moc z upływem 6 miesięcy, chyba że spadkodawca zmarł przed upływem tego terminu.