Spółdzielcze własnościowe prawo do lokalu może być ustanowione dla lokalu w budynku będącym własnością lub współwłasnością spółdzielni i jest prawem zbywalnym – możemy go sprzedać, wynająć itp. – dziedzicznym – przechodzi na spadkobierców i podlega egzekucji. Należy zaznaczyć, że zbycie spółdzielczego prawa naukowego obejmuje także wkład budowlany. Sama zaś umowa zbycia spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu powinna zostać zawarta w formie aktu notarialnego. Przedmiotem zbycia może być także ułamkowa część spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu, jednak pozostałym współwłaścicielom tego prawa przysługuje prawo pierwokupu. Jeżeli osoba, która zbywa swoją część nie powiadomi pozostałych współwłaścicieli o transakcji, umowa sprzedaży i tak będzie nieważna.
Aktualnie spółdzielnia nie ma prawa odmówić nowemu nabywcy, spadkobiercy czy licytantowi przyjęcia w poczet swych członków. Jeżeli jest kilku spadkobierców powinni oni wyznaczyć do roku od dnia otwarcia spadku swojego przedstawiciela do załatwiania spraw ze spółdzielnią, jeżeli tego nie zrobią uczyni to sąd, na wniosek jednego lub kilku spadkobierców lub na wniosek samej spółdzielni.
W przypadku długotrwałych zaległości z zapłatą opłat, rażącego lub uporczywego wykraczania przeciwko porządkowi domowemu spółdzielnia zgodnie z przepisem ustawy
z dnia 24 czerwca 1994 roku o własności lokali może żądać w trybie procesu sprzedaży lokalu w drodze licytacji na podstawie przepisów o egzekucji z nieruchomości, ponadto właścicielowi, którego lokal zostanie sprzedany nie przysługuje prawo do lokalu zamiennego.
Natomiast jeżeli chodzi o zasady rozliczeń w wypadku wygaśnięcia spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu to najistotniejsza jest wypłata osobie uprawnionej wartości rynkowej lokalu, pod warunkiem opróżnienia lokalu. Jeżeli to prawo obciążone jest hipoteką, to hipoteka ta nie wygasa, ale przechodzi na spółdzielnię i spółdzielnia ma obowiązek zbyć to prawo w drodze przetargu i dopiero wówczas rozliczyć się z osobą uprawnioną.
Natomiast najistotniejszą sprawą jest możliwość przekształcenia spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu na prawo własności do lokalu, i nieważne jest, czy jesteśmy członkami spółdzielni czy nie. Na pisemne żądanie osoby zainteresowanej spółdzielnia mieszkaniowa jest zobowiązana zawrzeć umowę przeniesienia własności lokalu, oczywiście po uregulowaniu ze spółdzielnią wszystkich płatności – kosztów jakie poniosła spółdzielnia w związku z budową oraz należy wcześniej spłacić wszelkie zadłużenie z tytułu opłat. Spółdzielnia ma obowiązek w terminie trzech miesięcy od dnia złożenia wniosku podpisać taką umowę pod warunkiem, że nieruchomość posiada uregulowany status prawny i spółdzielni nie przysługuje prawo własności lub użytkowania wieczystego gruntu, na którym znajduje się budynek
