Przedmiotem opodatkowania podatkiem od nieruchomości są grunty, budynki i budowle. Obowiązek opłacania podatku spoczywa na właścicielu nieruchomości, użytkowniku wieczystym i samoistnym posiadaczu i powstaje z pierwszym dniem miesiąca następującego po miesiącu, w którym nastąpiło nabycie nieruchomości, a wygasa z upływem miesiąca, w którym nastąpiły okoliczności uzasadniające ten obowiązek (np. sprzedaż mieszkania). Osoby fizyczne powinny do 14 dni, od dnia zaistnienia okoliczności uzasadniających powstanie i wygaśnięcie obowiązku podatkowego lub zaistnienia zdarzenia powodującego zmianę wysokości opodatkowania, złożyć do Urzędu Miasta, Wydziału Podatków i Opłat, informację o nieruchomościach i obiektach budowlanych (wzór do pobrania na stronie internetowej danego urzędu), natomiast osoby prawne w terminie do dnia 15 stycznia roku podatkowego muszą złożyć deklaracje na podatek od nieruchomości (wzory również dostępne na stronach internetowych danego urzędu). Jeżeli chodzi o tein i sposób płatności podatku, to osobom fizycznym wymiar podatku od nieruchomości ustala w drodze decyzji wójt,, burmistrz lub prezydent miasta, określony podatek jest płatny w 4 ratach – do 15 marca, 15 maja, 15 września i 15 listopada roku podatkowego, zaś osoby prawne mają obowiązek same obliczyć należny podatek i wpłacić go bez otrzymania wezwania w ratach miesięcznych w terminie do 15 dnia każdego miesiąca.

Podstawę do obliczenia podatku stanowi w przypadku budynków – powierzchnia użytkowa budynku i jego części, w przypadku budowli – wartość początkowa budowli i jej części, stanowiąca podstawę obliczania amortyzacji, a w przypadku gruntu – powierzchnia gruntu.

Wysokość stawek podatku od nieruchomości ustala  Rada gminy w drodze uchwały, przy czym górną granicę stawek kwotowych określa rozporządzenie Ministra Finansów. Górne granice stawek kwotowych, określone w Obwieszczeniu Ministra Finansów, w roku 2010 roku, nie mogą przekroczyć:

OD GRUNTÓW

• związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej, bez względu na sposób zakwalifikowania w ewidencji gruntów i budynków – 0,77 zł od 1 m2 powierzchni
• pod jeziorami, zajętych na zbiorniki wodne retencyjne lub elektrowni wodnych – 4,04 zł od 1 ha powierzchni
• pozostałych, w tym zajętych na prowadzenie odpłatnej statutowej działalności pożytku publicznego przez organizacje pożytku publicznego – 0,39 zł od 1 m2 powierzchni

OD BUDYNKÓW I ICH CZĘŚCI

• mieszkalnych – 0,65 zł od 1 m2 powierzchni użytkowej
• związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej oraz zajętych na prowadzenie działalności gospodarczej – 20,51 zł od 1 m2 powierzchni użytkowej
• zajętych na prowadzenie działalności gospodarczej w zakresie obrotu kwalifikowanym materiałem siewnym – 9,57 zł od 1 m2 powierzchni użytkowej
• zajętych na prowadzenie działalności gospodarczej w zakresie udzielania świadczeń zdrowotnych – 4,16 zł od 1 m2 powierzchni użytkowej
• pozostałych, w tym zajętych na prowadzenie odpłatnej statutowej działalności pożytku publicznego przez organizacje pożytku publicznego – 6,88 zł od 1 m2 powierzchni użytkowej

OD BUDOWLI I ICH CZĘŚCI

• 2% ustalonej ich wartości początkowej

Natomiast ustalone przez Radę gminy stawki nie mogą być niższe niż 50 % górnych stawek.

Zwolnione od podatku od nieruchomości są: drogi publiczne, budynki gospodarcze związane z prowadzeniem gospodarstwa rolnego, nieruchomości zajęte na potrzeby prowadzenia przez stowarzyszenia statutowej działalności wśród dzieci i młodzieży w zakresie oświaty itp.
z wyjątkiem wykorzystywanych do prowadzenia działalności gospodarczej, grunty zajęte trwale pod obozowiska i bazy wypoczynkowe przez dzieci, grunty i budynki wpisane indywidualnie do rejestru zabytków, z wyjątkiem ich części zajętych na prowadzenie działalności gospodarczej, grunty i budynki będące we władaniu muzeów rejestrowanych oraz nieruchomości zajęte na prowadzenie nieodpłatnej statutowej działalności pożytku publicznego przez organizację pożytku publicznego. Podatku od nieruchomości nie płaca również : szkoły, placówki naukowe Polskiej Akademii Nauk.