Nabycie nieruchomości przez cudzoziemca reguluje ustawa z dnia 24 marca 1920 roku (Dz.U.z 2004 r. Nr 167, poz. 1758), która poddaje powyższą transakcję kontroli państwa, wprowadzając konieczność uzyskania przez cudzoziemca stosownego zezwolenia. Przypomnijmy, że zgodnie z prawem za cudzoziemca uważa się zarówno osobę fizyczną nie mającą obywatelstwa polskiego, jak  również osobę prawną mająca siedzibę za granicą oraz spółkę nie posiadającą osobowości prawnej, która ma siedzibę za granicą i została utworzona zgodnie z ustawodawstwem państw obcych i wreszcie spółkę handlową nie posiadającą osobowości prawnej, mającą siedzibę na terenie Rzeczpospolitej Polskiej, kontrolowaną pośrednio lub bezpośrednio przez osoby spółki.

Zezwolenie wydawane jest w drodze decyzji administracyjnej przez Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji, jeżeli sprzeciwu nie wniesie Minister Obrony Narodowej lub – w przypadku nieruchomości rolnych – minister właściwy do spraw rozwoju wsi.
W przypadku zaistnienia sprzeciwu cudzoziemiec może zwrócić się z wnioskiem o ponowne rozpatrzenie do Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji, a gdy sprzeciw zostanie podtrzymany ma prawo zaskarżenia decyzji do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego.

Oprócz zezwolenia Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji może wydać cudzoziemcowi tzw. promesę ważną przez okres 12 miesięcy, co gwarantuje mu, że w okresie jej ważności uzyska on zezwolenie na nabycie nieruchomości.

Uzyskanie zezwolenia wymaga nabycie:

• prawa własności nieruchomości,
• użytkowania wieczystego
• udziałów lub akcji w spółce handlowej z siedzibą na terenie Polski, będącej właścicielem lub użytkownikiem wieczystym nieruchomości

Powierzchnia nieruchomości nabytych przez cudzoziemca nie może przekraczać 0,5 ha. Zezwolenie wydawane jest na wniosek cudzoziemca tylko wtedy, gdy nabycie przez niego nieruchomości nie spowoduje zagrożenia obronności i bezpieczeństwa państwa lub porządku publicznego, nie będzie sprzeczne z polityką społeczną oraz wówczas, gdy cudzoziemiec wykaże, że z Polską łączą go odpowiednie więzi.

Jeżeli nastąpiło nabycie nieruchomości bez wymaganego zezwolenia, nabycie to jest nieważne, a o nieważności rozstrzyga sąd na żądanie wójta, burmistrza, prezydenta miasta, starosty, marszałka województwa lub wojewody – właściwych ze względu na miejsce położenia nieruchomości lub na żądanie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji.

Natomiast, jeżeli nastąpiło nabycie nieruchomości przez cudzoziemca za odpowiednim zezwoleniem, notariusz lub odpowiedni sąd zobowiązany jest do przesłania Ministrowi Spraw Wewnętrznych w terminie 7 dni, licząc od dnia jego sporządzenia, wypisu z aktu notarialnego lub orzeczenie sądu. Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji prowadzi rejestr nieruchomości, udziałów i akcji nabytych i objętych przez cudzoziemców bez zezwolenia i na podstawie zezwolenia oraz ma obowiązek przedstawić Sejmowi co roku, najpóźniej do 31 marca, sprawozdania dotyczącego liczby udzielonych pozwoleń z podaniem rodzaju, obszaru i terytorialnego rozmieszczenia nieruchomości, ilości odmownych decyzji oraz zasad, którymi się kierowano wydając odpowiednie zezwolenia.

Uwaga!!! Od konieczności uzyskania opisanego wyżej zezwolenia zwolnione jest:

• nabycie samodzielnego lokalu mieszkalnego lub lokalu użytkowego o przeznaczeniu garażowym albo udziału w takim lokalu, jeżeli jest to związane z zaspokojeniem potrzeb mieszkaniowych
• nabycie nieruchomości przez cudzoziemca zamieszkującego w Polsce co najmniej 5 lat od udzielenia mu zezwolenia na osiedlanie się
• nabycie nieruchomości przez cudzoziemca, jeżeli w dniu nabycia cudzoziemiec był uprawniony do dziedziczenia ustawowego po zbywcy nieruchomości, który był właścicielem lub wieczystym użytkownikiem nieruchomości przynajmniej 5 lat
• nabycie przez osobę prawną lub spółkę handlową nie posiadającą osobowości prawnej mającą siedzibę w Polsce kontrolowaną bezpośrednio lub pośrednio przez osobę fizyczną nie posiadającą obywatelstwa polskiego lub osobę prawną mającą siedzibę za granicą nieruchomości niezabudowanych, których łączna powierzchnia w całym kraju nie przekracza 0.4 ha na obszarze miast, z przeznaczeniem na jej cele statutowe
• nabycie nieruchomości przez cudzoziemca będącego bankiem i wierzycielem hipotecznym

Ponadto nie jest wymagane uzyskanie zezwolenia przez cudzoziemca, który jest obywatelem lub przedsiębiorcą państw członkowskich Europejskiego Obszaru Gospodarczego (EOG)
(z wyjątkiem nabycia nieruchomości rolnych i leśnych przez okres 12 lat od dnia przystąpienia Polski do Unii Europejskiej lub nabycia drugiego domu przez okres 5 lat od dnia przystąpienia Polski do Unii Europejskiej)